Bruksizm Nedir?
Bruksizm, dişlerin bilinçsizce sıkılması veya gıcırdatılmasıdır. Çocuklarda genellikle gece uykusunda görülür, ancak gündüz saatlerinde de ortaya çıkabilir. Araştırmalar, çocukların yaklaşık %15-33'ünün bruksizm yaşadığını göstermektedir.
Süt dişlenme ve karışık dişlenme dönemlerinde bruksizm sıklıkla görülür ve çoğu durumda kalıcı dişler çıktığında kendiliğinden azalır. Ancak bazı vakalarda tedavi gerektirebilir.
Çocuklarda Bruksizmin Nedenleri
Bruksizmin tek bir nedeni yoktur; genellikle birden fazla faktör bir arada rol oynar. En yaygın nedenler arasında stres ve kaygı, uyku bozuklukları (horlama, uyku apnesi), kapanış bozuklukları ve diş çıkarma ağrısı yer alır.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda bruksizm daha sık görülebilir. Ayrıca bazı ilaçlar da bruksizmi tetikleyebilir.
Bruksizmin Belirtileri Nelerdir?
Çocuğunuzda şu belirtiler varsa bruksizmden şüphelenebilirsiniz: gece uyurken dişlerinden gelen gıcırdama sesi, sabah kalktığında çene ağrısı veya baş ağrısı, dişlerde aşınma veya düzleşme, diş hassasiyeti.
Ayrıca kulak ağrısı, yüz kaslarında gerginlik ve uyku kalitesinde bozulma da bruksizmin göstergeleri olabilir. Bu belirtilerden birini fark ederseniz diş hekiminize danışmanız önerilir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi, altta yatan nedene göre şekillenir. Hafif vakalarda takip yeterlidir; çoğu çocuk büyüdükçe bruksizmden kurtulur. Stres kaynaklı durumlarda rahatlama teknikleri ve uyku hijyeni düzenlemesi önerilir.
Dişlerde ciddi aşınma varsa gece plağı (splint) kullanılabilir. Kapanış bozukluğu tespit edilirse ortodontik tedavi planlanabilir. Uyku apnesi şüphesinde ise kulak burun boğaz uzmanına yönlendirme yapılır.
Ebeveynler İçin Öneriler
Yatmadan önce sakin bir ortam oluşturun: ekran süresini azaltın, ılık banyo veya hafif müzik ile gevşemeyi destekleyin. Kafein içeren yiyecek ve içeceklerden kaçının.
Çocuğunuzun dişlerini düzenli kontrol ettirin. Erken tespit, olası hasarı önlemek açısından çok önemlidir. Endişelerinizi diş hekiminizle paylaşmaktan çekinmeyin.
Yazan
Dt. Gaye Üstüner
Pedodonti Uzmanı · Yeditepe Üniversitesi Doktora Araştırmacısı